Wiele dzieci jest nękanych przez rówieśników. Jak reagować w takiej sytuacji?

nękanie dziecka przez rówieśników

Aż 1/3 uczniów w Polskich szkołach doświadcza agresywnych zachowań co najmniej kilkukrotnie w ciągu miesiąca, z kolej 10% dzieci można uznać za tzw. kozły ofiarne. To przerażające dane. Nękanie dziecka przez rówieśników może przybierać różne formy – od przemocy fizycznej, przez wyzwiska aż po przemoc w internecie. Takie zachowania nie pozostają bez wpływu na psychikę dziecka, dlatego w każdym takim przypadku konieczna jest odpowiednia reakcja ze strony rodziców.

Jakie sygnały mogą świadczyć o tym, że dziecko jest ofiarą nękania?

Powodów do prześladowań może być naprawdę wiele. Niektóre dzieci napiętnowane są ze względu na inny kolor skóry czy pochodzenie z biednej rodziny. Kozłem ofiarnym może stać się także dziecko, które świetnie się uczy, choć przecież powinno być z tego dumne. Jeszcze gorzej, jeśli taki zdolny uczeń źle radzi sobie na lekcjach wychowania fizycznego.

Rodzice nieraz nie są świadomi istniejącego problemu. Dzieci niechętnie opowiadają o sytuacjach, których doświadczają w szkole, na podwórku czy na zajęciach dodatkowych. Często wstydzą się, że padły ofiarą dręczenia. Zdarza się też, że nękający rówieśnicy grożą, że powiadomienie kogoś o problemie tylko pogorszy sprawę.

Kiedy taka sytuacja długo się utrzymuje, może mieć naprawdę poważne konsekwencje. Wśród nich można wymienić lęk, niskie poczucie własnej wartości czy nawet depresję i myśli samobójcze. Każde dziecko chce się czuć akceptowane i lubiane, a kiedy zamiast tego spotyka się z ciągłymi wyzwiskami, ośmieszaniem i negatywnym nastawieniem rówieśników, z pewnością odbije się to na jego psychice. Nękanie może też negatywnie wpłynąć na rozwój dziecka.

Właśnie dlatego tak ważne jest, by reagować na wszystkie niepokojące sygnały. Jeśli dziecko:

  • wraca do domu z obrażeniami niewiadomego pochodzenia,
  • często gubi i niszczy przedmioty,
  • notorycznie choruje czy szuka sposobów na uniknięcie pójścia do szkoły,
  • odczuwa bezradność i lęk,
  • ma problemy ze snem,
  • nagle traci przyjaciół czy zainteresowania,
  • nieoczekiwanie opuszcza się w nauce

mogą to być oznaki nękania dziecka przez rówieśników.

Nękanie dziecka przez rówieśników – jak reagować w takiej sytuacji?

Dziecko musi mieć przede wszystkim poczucie, że nie ponosi winy za bycie ofiara rówieśników. Rodzic powinien więc zacząć od rozmowy, okazać wsparcie i zapewnić, że jego pociecha może liczyć na pomoc. Dobrze też, by podziękował dziecku za otwartość czy opowiedzenie o problemie i zapewnił, że jeśli sytuacja się powtórzy, syn czy córka może o tym powiedzieć.

Nękanie dziecka przez rówieśników wymaga zdecydowanej reakcji, ale lepiej postawić na rozwiązywanie problemu z dzieckiem niż działanie na własną rękę. W przeciwnym razie dziecko może czuć się jeszcze gorzej z tym, że rodzic musi je we wszystkim wyręczać. Nie można też wykluczyć, że gdy mama czy tata weźmie sprawy w swoje ręce bez konsultacji ze swoją pociechą, straci jej zaufanie. Właśnie dlatego znacznie lepiej porozmawiać o tym, w jaki sposób dziecko może reagować, gdy nękanie będzie się powtarzać i ustalić konkretne sposoby działania.

Czasami sytuacja rozwiąże się bez dodatkowej interwencji. Nieraz jednak konieczna okaże się rozmowa z rodzicami zastraszających dzieci. Prawdopodobnie nie są oni świadomi problemu, ale jeśli następnie porozmawiają ze swoimi pociechami, sytuacja może ulec poprawie. Inne możliwości to chociażby rozmowa z wychowawcą czy skontaktowanie się z psychologiem.

Przenoszenie dziecka do innej szkoły nie może natomiast stanowić jedynego rozwiązania problemu. Bez dodatkowej interwencji, rozmowy o problemie i podjęcia prób zmiany sytuacji, ten sam scenariusz może się powtórzyć. Nękane dziecko, które do nowej szkoły przyjdzie z niskim poczuciem własnej wartości i strachem przed kontaktem z rówieśnikami, może znów stać się łatwym celem.

Druga strona medalu, czyli gdy to dziecko jest dręczycielem

Rodzicom łatwiej uwierzyć, że ich dziecko jest nękane, niż że to ono jest agresorem. Takiej sytuacji nie można jednak wykluczyć. I choć każdy rodzic chce wierzyć, że jego dziecko nigdy by czegoś takiego nie zrobiło, to skoro są nękani, muszą być też nękający. Jeśli pojawią się więc jakiekolwiek niepokojące sygnały, należy reagować.

Niektóre z nich mogą być bardzo wyraźne. Dziecko może na przykład wchodzić w posiadanie pieniędzy czy nowych przedmiotów w nieuzasadnionych okolicznościach. Jeśli jest agresywne słownie czy fizycznie, to również powinno zapalić w głowie rodziców ostrzegawczą lampkę. Znaki mogą być też jednak bardziej subtelne – dziecko może obgadywać niektórych kolegów, bardzo troszczyć się o swoją reputację i uznanie znajomych albo nie przyjmować odpowiedzialności za swoje czyny i zawsze obwiniać innych.

Jeśli rodzic dowie się, że jego dziecko zastrasza innych, nie powinien ignorować problemu. Tu też najlepiej zacząć od rozmowy i wytłumaczyć, że takie zachowanie jest niewłaściwe i krzywdzące. Warto podkreślić, że dziecko wciąż może liczyć na miłość rodzica, ale jego obecne postępowanie nie jest akceptowane. Choć to trudne, rodzic powinien wspierać wszystkie kary nakładane przez szkołę i nie próbować usprawiedliwiać swojej pociechy. Zamiast tego warto, by tłumaczył dziecku, dlaczego jego postawa jest nie do przyjęcia, a w razie gdy i to nie pomoże, rozważył skorzystanie z pomocy psychologa.


Zobacz też:

Nauka w domu – przewodnik dla uczniów

Jak przygotować dziecko na powrót do szkoły po zdalnym nauczaniu?

Rozwiązywanie problemów – jedna z najważniejszych umiejętności u Twojego dziecka

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *